OTP વિના બેંકમાંથી પૈસા કપાયા: આધાર બાયોમેટ્રિક (AePS) ક્લોનિંગથી કેવી રીતે બચવું
ટૂંકી વિગત (Quick Summary):
સબ-રજિસ્ટ્રાર ઑફિસ કે અન્ય સ્થળો પરથી ફિંગરપ્રિન્ટ અને આધાર નંબર ચોરીને સિલિકોનના અંગૂઠા બનાવવામાં આવે છે અને આધાર ઇનેબલ્ડ પેમેન્ટ સિસ્ટમ (AePS) દ્વારા કોઈપણ OTP કે બેંક કાર્ડ વિના પૈસા ઉપાડી લેવામાં આવે છે.
આ ચેતવણી તમારા પરિવાર અને હાઉસિંગ સોસાયટીમાં શેર કરો
વરિષ્ઠ નાગરિકો અને પડોશીઓને ઠગીથી બચાવવા માટે 1-ક્લિકમાં WhatsApp સંદેશ કૉપિ કરો અથવા A4 નોટિસ બોર્ડ પોસ્ટર પ્રિન્ટ કરો.
આ છેતરપિંડી કેવી રીતે થાય છે? (How the Scam Works)
પીડિત વ્યક્તિના બેંક ખાતામાંથી કોઈપણ કૉલ, OTP કે કાર્ડ વિના ₹10,000 અથવા ₹20,000 કપાઈ ગયા હોવાનો SMS આવે છે.
ઠગ જમીન રજિસ્ટ્રી અથવા સરકારી દસ્તાવેજો પરથી ફિંગરપ્રિન્ટની હાઈ-રિઝોલ્યુશન ઈમેજ મેળવી લે છે.
તેઓ 3D પ્રિન્ટર અથવા સિલિકોન રબરની મદદથી પીડિતની ફિંગરપ્રિન્ટનું હૂબહૂ ક્લોન બનાવી લે છે.
આ નકલી ફિંગરપ્રિન્ટનો ઉપયોગ માઈક્રો-ATM અને ગ્રાહક સેવા કેન્દ્રો (CSP) પર AePS દ્વારા પૈસા ઉપાડવા માટે કરવામાં આવે છે.
ઓળખવાના મુખ્ય સંકેતો અને ચેતવણી (Red Flags)
- •ખાતામાંથી પૈસા કપાઈ ગયાનો એવો SMS આવે જેમાં "AePS withdrawal" અથવા "MicroATM" લખેલું હોય.
- •નાણાકીય વ્યવહાર સમયે તમારા મોબાઈલ પર કોઈપણ OTP ન આવે.
- •તમારું આધાર બાયોમેટ્રિક UIDAI પોર્ટલ પર અનલૉક (Unlocked) સ્થિતિમાં હોવું.
જો ભોગ બન્યા હોવ તો તાત્કાલિક શું કરવું? (Immediate Steps)
તરત જ mAadhaar ઍપ અથવા uidai.gov.in પર જાઓ અને તમારું બાયોમેટ્રિક "લૉક" (Lock Biometrics) કરો. જ્યાં સુધી તમે જાતે અનલૉક નહીં કરો, ત્યાં સુધી કોઈ પણ વ્યક્તિ પૈસા ઉપાડી શકશે નહીં.
પૈસા કપાતાની સાથે જ 1930 પર કૉલ કરો અને તમારી બેંક શાખામાં જઈને અનધિકૃત AePS ટ્રાન્ઝેક્શન અંગે લેખિત ફરિયાદ નોંધાવો.
RBI ના નિયમો (RBI Zero Liability) અનુસાર 3 દિવસની અંદર ફરિયાદ કરવા પર OTP વગર કપાયેલા પૈસા બેંકે પરત કરવા પડે છે.
તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર નાણાકીય હેલ્પલાઇન:
ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા 24x7 સંચાલિત ટોલ-ફ્રી નંબર
સત્તાવાર સરકારી સંદર્ભ અને ફેક્ટ-ચેક
અસ્વીકરણ (Disclaimer): આ લેખ સામાન્ય નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે સ્વતંત્ર રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. અમે કોઈપણ સરકારી એજન્સીના સત્તાવાર પ્રતિનિધિ નથી. કોઈપણ ફરિયાદ માટે સીધા cybercrime.gov.in અથવા પોલીસ સાયબર સેલનો સંપર્ક કરો.