OTP शिवाय बँकेतून पैसे कापले: आधार बायोमेट्रिक (AePS) क्लोनिंगपासून कसा करावा बचाव
संक्षिप्त माहिती (Quick Summary):
रजिस्ट्री कार्यालय किंवा इतर ठिकाणांवरून फिंगरप्रिंट आणि आधार क्रमांक चोरून सिलिकॉनचे अंगठे तयार केले जातात आणि आधार इनेबल्ड पेमेंट सिस्टीम (AePS) द्वारे कोणत्याही OTP किंवा बँक कार्डशिवाय खात्यातून परस्पर पैसे काढले जातात.
Share this Warning with Family & Apartment Society
Protect senior citizens and neighbours by copying a ready-to-paste WhatsApp broadcast or printing a 1-page A4 notice board flyer.
ही फसवणूक कशी केली जाते? (How the Scam Works)
पीडिताच्या बँक खात्यातून कोणताही फोन कॉल, OTP किंवा कार्डचा वापर न होता ₹१०,००० किंवा ₹२०,००० कापले गेल्याचा SMS येतो.
सायबर भामटे जमीन नोंदणी (रजिस्ट्री) किंवा सरकारी कागदपत्रांवरून फिंगरप्रिंटच्या हाय-रिझोल्यूशन प्रती मिळवतात.
ते 3D प्रिंटर किंवा सिलिकॉन रबरच्या साहाय्याने पीडिताच्या फिंगरप्रिंटचा हुबेहूब क्लोन तयार करतात.
या बनावट फिंगरप्रिंटचा वापर करून मायक्रो-एटीएम आणि ग्राहक सेवा केंद्रांवर (CSP) AePS द्वारे पैसे काढले जातात.
ओळखण्याचे मुख्य संकेत आणि धोक्याची चिन्हे (Red Flags)
- •खात्यातून पैसे कापल्याचा SMS येणे, ज्यामध्ये "AePS withdrawal" किंवा "MicroATM" असा उल्लेख असतो.
- •व्यवहार होत असताना तुमच्या मोबाईलवर कोणताही ओटीपी (OTP) न येणे.
- •तुमचे आधार बायोमेट्रिक UIDAI वर अनलॉक (Unlocked) स्थितीत असणे.
फसवणूक झाल्यास त्वरित काय करावे? (Immediate Steps)
त्वरित mAadhaar ॲप किंवा uidai.gov.in वर जा आणि तुमचे बायोमेट्रिक्स "लॉक" (Lock Biometrics) करा. जोपर्यंत तुम्ही स्वतः अनलॉक करत नाही, तोपर्यंत कोणीही पैसे काढू शकणार नाही.
पैसे कापले जाताच त्वरित 1930 वर कॉल करा आणि बँकेत जाऊन अनधिकृत AePS व्यवहाराबाबत लेखी तक्रार नोंदवा.
RBI च्या नियमांनुसार (RBI Zero Liability) ३ दिवसांच्या आत तक्रार नोंदवल्यास, OTP शिवाय कापले गेलेले पैसे बँकेला परत करावे लागतात.
तात्काळ राष्ट्रीय सायबर वित्तीय हेल्पलाइन:
गृह मंत्रालयाद्वारे (MHA) 24x7 चालवला जाणारा मोफत क्रमांक
अधिकृत सरकारी संदर्भ आणि फॅक्ट-चेक
अस्वीकरण (Disclaimer): हा लेख सर्वसामान्य नागरिकांना जागरूक करण्यासाठी स्वतंत्रपणे प्रकाशित केला आहे. आम्ही कोणत्याही सरकारी संस्थेचे अधिकृत प्रतिनिधी नाही. तक्रार निवारणासाठी थेट cybercrime.gov.in किंवा पोलीस सायबर सेलशी संपर्क साधावा.