'રાત્રે 9:30 વાગ્યે વીજળી કપાઈ જશે': નકલી લાઈટ બિલ મેસેજ અને ખતરનાક APK ની જાળ
ટૂંકી વિગત (Quick Summary):
SMS માં દાવો કરવામાં આવે છે કે પાછલું બિલ અપડેટ ન થવાને કારણે આજે રાત્રે વીજળી કાપી નાખવામાં આવશે. આપેલા નંબર પર કૉલ કરવાથી સાયબર ઠગ રિમોટ કંટ્રોલ ઍપ (AnyDesk) અથવા APK ડાઉનલોડ કરાવીને આખું બેંક ખાતું ખાલી કરી દે છે.
આ ચેતવણી તમારા પરિવાર અને હાઉસિંગ સોસાયટીમાં શેર કરો
વરિષ્ઠ નાગરિકો અને પડોશીઓને ઠગીથી બચાવવા માટે 1-ક્લિકમાં WhatsApp સંદેશ કૉપિ કરો અથવા A4 નોટિસ બોર્ડ પોસ્ટર પ્રિન્ટ કરો.
આ છેતરપિંડી કેવી રીતે થાય છે? (How the Scam Works)
નાગરિકોને સાંજના સમયે એક તાકીદનો SMS મોકલવામાં આવે છે: "Dear consumer your electricity power will be disconnected tonight at 9.30 pm from electricity office because your previous month bill was not update."
મેસેજમાં વીજળી બોર્ડના કોઈ "અધિકારી" નો વ્યક્તિગત 10-અંકનો મોબાઈલ નંબર આપવામાં આવે છે.
જ્યારે ગભરાયેલ નાગરિક તે નંબર પર કૉલ કરે છે, ત્યારે ઠગ પોતાની જાતને વીજળી વિભાગનો કર્મચારી ગણાવે છે અને કહે છે કે માત્ર ₹10 નું રિચાર્જ અથવા બિલ વેરિફિકેશન કરાવવું પડશે.
ચકાસણીના નામે ઠગ પીડિતના ફોનમાં "Bijli-Bill.apk", "Suvidha.apk" અથવા AnyDesk / TeamViewer જેવી ઍપ ઇન્સ્ટોલ કરાવી દે છે.
ઍપ ઇન્સ્ટોલ થતાં જ ઠગને પીડિતના ફોનની સ્ક્રીન અને આવનારા તમામ બેંક OTP દેખાવા લાગે છે, જેનાથી ગણતરીની મિનિટોમાં ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડી લેવામાં આવે છે.
ઓળખવાના મુખ્ય સંકેતો અને ચેતવણી (Red Flags)
- •વીજ કંપનીઓ ક્યારેય પણ 10-અંકના વ્યક્તિગત મોબાઈલ નંબર પરથી SMS મોકલતી નથી. અધિકૃત મેસેજ હંમેશા કંપનીના સત્તાવાર હેડર (જેમ કે BP-BSES, VM-UPPCL, GV-UGVCL) પરથી જ આવે છે.
- •મેસેજમાં હંમેશા રાત્રે 9:30 વાગ્યે વીજળી કાપી નાખવાની ઉતાવળ અને ડર ઊભો કરવામાં આવે છે જેથી તમે વિચાર્યા વગર પગલું ભરો.
- •બિલ ભરવા કે ચકાસવા માટે કોઈ અજાણી WhatsApp લિંક પરથી .apk ફાઈલ ડાઉનલોડ કરવાનું કહેવું એ છેતરપિંડીની સૌથી મોટી નિશાની છે.
જો ભોગ બન્યા હોવ તો તાત્કાલિક શું કરવું? (Immediate Steps)
SMS માં આપેલા નંબર પર ક્યારેય કૉલ ન કરો અને મેસેજમાં આવેલી કોઈ પણ લિંક પર ક્લિક ન કરો.
તમારા વીજળી બિલની સાચી સ્થિતિ જાણવા માટે સીધા તમારા વીજ બોર્ડની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા ગ્રાહક ઍપ (જેમ કે Tata Power, BSES, UPPCL, Mahavitaran, DGVCL) પર જ તપાસ કરો.
જો ભૂલથી શંકાસ્પદ ઍપ ઇન્સ્ટોલ થઈ ગઈ હોય, તો તરત જ ફોનનું ઇન્ટરનેટ બંધ કરો, ફોનને ફેક્ટરી રીસેટ કરો અને બેંકને તાત્કાલિક જાણ કરીને કાર્ડ તથા નેટ બેંકિંગ બ્લૉક કરાવો.
તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર નાણાકીય હેલ્પલાઇન:
ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા 24x7 સંચાલિત ટોલ-ફ્રી નંબર
સત્તાવાર સરકારી સંદર્ભ અને ફેક્ટ-ચેક
અસ્વીકરણ (Disclaimer): આ લેખ સામાન્ય નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે સ્વતંત્ર રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. અમે કોઈપણ સરકારી એજન્સીના સત્તાવાર પ્રતિનિધિ નથી. કોઈપણ ફરિયાદ માટે સીધા cybercrime.gov.in અથવા પોલીસ સાયબર સેલનો સંપર્ક કરો.