इन्स्टंट लोनच्या जाहिरातींचा धोकादायक सापळा: ब्लॅकमेलिंग आणि खंडणीखोरीपासून स्वतःचा बचाव कसा करावा?
संक्षिप्त माहिती (Quick Summary):
सोशल मीडियावर कोणत्याही कागदपत्रांशिवाय झटपट कर्ज देणाऱ्या दिशाभूल करणाऱ्या जाहिरातींपासून सावध राहा. एक बनावट ॲप डाऊनलोड करून घेताच भामटे तुमच्या फोनमधील कॉन्टॅक्ट्स आणि गॅलरीचा डेटा चोरतात; त्यानंतर अश्लील छायाचित्रे बनवून ती नातेवाईकांना पाठवण्याची धमकी देऊन लाखो रुपयांची खंडणी उकळतात.
Share this Warning with Family & Apartment Society
Protect senior citizens and neighbours by copying a ready-to-paste WhatsApp broadcast or printing a 1-page A4 notice board flyer.
ही फसवणूक कशी केली जाते? (How the Scam Works)
नागरिक सोशल मीडियावरील कोणत्याही कागदपत्रांशिवाय तात्काळ कर्ज देणाऱ्या आकर्षक जाहिरातींवर क्लिक करतात.
एका लिंकवरून अनधिकृत लोन ॲप (APK फाईल) डाऊनलोड करायला लावले जाते, जे फोनमधील कॉन्टॅक्ट्स, गॅलरी आणि स्टोरेजच्या सर्व परवानग्या (permissions) मिळवून घेते.
खात्यामध्ये न मागताच किरकोळ रक्कम जमा केली जाते आणि नंतर पीडितांचे फोटो एडिट करून/अश्लील बनवून नातेवाईकांना पाठवण्याची धमकी देत मोठी खंडणी उकळण्यास सुरुवात केली जाते.
ओळखण्याचे मुख्य संकेत आणि धोक्याची चिन्हे (Red Flags)
- •सोशल मीडियावर कोणत्याही सिबिल (CIBIL) स्कोअर किंवा कागदपत्रांच्या पडताळणीशिवाय अवघ्या काही मिनिटांत कर्ज देण्याचा दावा करणे.
- •गुगल प्ले स्टोअरऐवजी कोणत्याही अनोळखी लिंकवरून किंवा WhatsApp वरून थेट ॲप (APK) डाऊनलोड करण्यास सांगणे.
- •लोन ॲपने तुमच्या फोनमधील संपर्क सूची (कॉन्टॅक्ट्स), खाजगी फोटो गॅलरी आणि लोकेशनच्या अनावश्यक परवानग्या मागणे.
- •कर्ज घेताच किंवा परवानगीशिवाय खात्यात पैसे पाठवून अश्लील फोटो तयार करण्याची आणि नातेवाईकांना पाठवण्याची धमकी देणे.
फसवणूक झाल्यास त्वरित काय करावे? (Immediate Steps)
धमक्यांना अजिबात घाबरू नका आणि सायबर भामट्यांना एक रुपयाही देऊ नका; पैसे दिल्यास त्यांची मागणी आणखी वाढत जाते.
तात्काळ त्या ॲपच्या सर्व परवानग्या काढून घेऊन ते अनइन्स्टॉल करा, धमकीच्या मेसेज/कॉलचे पुरावे जतन करा आणि आपल्या कुटुंबीय व नातेवाईकांना पूर्वकल्पना द्या की तुमच्या नावाने बनावट मेसेज येऊ शकतात.
पैसे खात्यातून कापले गेल्यास 'गोल्डन अवर'मध्ये (पहिल्या २-३ तासांत) राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइन क्रमांक 1930 वर कॉल करा.
राष्ट्रीय सायबर क्राईम पोर्टल cybercrime.gov.in वर तात्काळ तक्रार नोंदवा आणि स्थानिक पोलीस ठाण्यात रीतसर तक्रार दाखल करा.
तात्काळ राष्ट्रीय सायबर वित्तीय हेल्पलाइन:
गृह मंत्रालयाद्वारे (MHA) 24x7 चालवला जाणारा मोफत क्रमांक
अधिकृत सरकारी संदर्भ आणि फॅक्ट-चेक
अस्वीकरण (Disclaimer): हा लेख सर्वसामान्य नागरिकांना जागरूक करण्यासाठी स्वतंत्रपणे प्रकाशित केला आहे. आम्ही कोणत्याही सरकारी संस्थेचे अधिकृत प्रतिनिधी नाही. तक्रार निवारणासाठी थेट cybercrime.gov.in किंवा पोलीस सायबर सेलशी संपर्क साधावा.