ફોનનું નેટવર્ક અચાનક ગાયબ થઈ ગયું? સિમ સ્વેપ (SIM Swap) અને eSIM ફ્રોડની ખતરનાક પદ્ધતિ
ટૂંકી વિગત (Quick Summary):
ટેલિકોમ ઓપરેટરના કર્મચારી બનીને ઠગ 5G અપગ્રેડ અથવા ઈ-સિમ (eSIM) એક્ટિવેશનના નામે એક કોડ મંગાવે છે. કોડ મોકલતાની સાથે જ તમારું સિમ બંધ થઈ જાય છે અને ઠગના ફોનમાં ચાલુ થયેલા સિમ દ્વારા બેંકના તમામ OTP ચોરાઈ જાય છે.
આ ચેતવણી તમારા પરિવાર અને હાઉસિંગ સોસાયટીમાં શેર કરો
વરિષ્ઠ નાગરિકો અને પડોશીઓને ઠગીથી બચાવવા માટે 1-ક્લિકમાં WhatsApp સંદેશ કૉપિ કરો અથવા A4 નોટિસ બોર્ડ પોસ્ટર પ્રિન્ટ કરો.
આ છેતરપિંડી કેવી રીતે થાય છે? (How the Scam Works)
ભોગ બનનાર વ્યક્તિને એરટેલ, જિઓ કે Vi ના પ્રતિનિધિ બનીને કૉલ આવે છે: 'સર, તમારું સિમ 4G માંથી 5G માં અપગ્રેડ કરવાનું છે, નહીં તો આજે રાત્રે નેટવર્ક બંધ થઈ જશે.'
ઠગ ભોગ બનનાર પાસે તેના ઈમેઇલ પર કે SMS માં આવેલો 19-અંકનો સિમ નંબર અથવા eSIM રિક્વેસ્ટ કોડ (જેમ કે 121 પર SMS) મોકલવા કહે છે.
જેવો ભોગ બનનાર તે કોડ મોકલે છે અથવા 1 દબાવીને કન્ફર્મ કરે છે, તેના ફોનનું નેટવર્ક ગાયબ થઈ જાય છે (SIM No Service).
હવે ઠગના ફોનમાં પીડિતના નંબરનું સિમ સક્રિય થઈ જાય છે અને તે કોઈપણ અડચણ વગર નેટબેંકિંગ પાસવર્ડ રીસેટ કરીને તમામ પૈસા ઉપાડી લે છે.
ઓળખવાના મુખ્ય સંકેતો અને ચેતવણી (Red Flags)
- •ટેલિકોમ કંપનીઓ 5G અપગ્રેડ માટે ક્યારેય પણ ફોન પર તમારી પાસે SMS મોકલવા કે OTP આપવા કહેતી નથી.
- •ફોનમાં કોઈપણ કારણ વગર અચાનક 'No Service' આવી જવું કે નેટવર્ક સંપૂર્ણપણે ગાયબ થઈ જવું.
- •કૉલ કરનાર વ્યક્તિ દ્વારા તાત્કાલિક પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે સતત દબાણ કરવું.
જો ભોગ બન્યા હોવ તો તાત્કાલિક શું કરવું? (Immediate Steps)
જો તમારા ફોનનું નેટવર્ક અચાનક ગાયબ થઈ જાય, તો તરત જ Wi-Fi નો ઉપયોગ કરીને તમારા બેંક ખાતાની તપાસ કરો અને તાત્કાલિક બેંકને જાણ કરો.
જરાય વિલંબ કર્યા વિના ટેલિકોમ ઓપરેટરના નજીકના સ્ટોર પર જાઓ અથવા અન્ય કોઈ ફોન પરથી કસ્ટમર કેરને કૉલ કરીને સિમ બ્લૉક/લૉક કરાવો.
કોઈપણ વ્યક્તિના કહેવા પર તમારા ફોન પરથી કોઈપણ કોડ (eSIM / SIM) કોઈ નંબર પર SMS કરશો નહીં.
તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર નાણાકીય હેલ્પલાઇન:
ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા 24x7 સંચાલિત ટોલ-ફ્રી નંબર
સત્તાવાર સરકારી સંદર્ભ અને ફેક્ટ-ચેક
અસ્વીકરણ (Disclaimer): આ લેખ સામાન્ય નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે સ્વતંત્ર રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. અમે કોઈપણ સરકારી એજન્સીના સત્તાવાર પ્રતિનિધિ નથી. કોઈપણ ફરિયાદ માટે સીધા cybercrime.gov.in અથવા પોલીસ સાયબર સેલનો સંપર્ક કરો.