QR code સ્કેન કરીને 'પૈસા મેળવો': OLX અને ઓનલાઇન ખરીદદારોની UPI PIN જાળ
ટૂંકી વિગત (Quick Summary):
ઓનલાઇન સામાન વેચનારાઓનો ઠગ ગ્રાહક બનીને સંપર્ક કરે છે અને પૈસા મોકલવાના બહાને QR code મોકલે છે. જેવો પીડિત કોડ સ્કેન કરીને UPI PIN દાખલ કરે છે, ખાતામાં પૈસા આવવાને બદલે પૈસા કપાઈ જાય છે.
આ ચેતવણી તમારા પરિવાર અને હાઉસિંગ સોસાયટીમાં શેર કરો
વરિષ્ઠ નાગરિકો અને પડોશીઓને ઠગીથી બચાવવા માટે 1-ક્લિકમાં WhatsApp સંદેશ કૉપિ કરો અથવા A4 નોટિસ બોર્ડ પોસ્ટર પ્રિન્ટ કરો.
આ છેતરપિંડી કેવી રીતે થાય છે? (How the Scam Works)
પીડિત કોઈ જૂની વસ્તુ (જેમ કે સોફા, બાઇક, લેપટોપ) OLX કે ફેસબુક માર્કેટપ્લેસ પર વેચવા માટે લિસ્ટ કરે છે.
ઠગ કોઈપણ રકઝક વગર તરત જ સામાન ખરીદવા તૈયાર થઈ જાય છે અને પોતે આર્મી કેમ્પ કે સરકારી ઑફિસમાં તહેનાત હોવાનો દાવો કરે છે.
ઠગ કહે છે કે તે સીધા બેંક ખાતામાં પેમેન્ટ કરી શકે તેમ નથી, તેથી WhatsApp પર એક QR code મોકલી રહ્યો છે: "આને ગૂગલ પે કે ફોનપે પર સ્કેન કરીને તમારો UPI PIN નાખો, પૈસા તરત તમારા ખાતામાં જમા થઈ જશે."
જેવો પીડિત વિશ્વાસ રાખીને પોતાનો 4 કે 6 આંકડાનો UPI PIN દાખલ કરે છે, તેના ખાતામાંથી તરત જ પૈસા કપાઈને ઠગના ખાતામાં ટ્રાન્સફર થઈ જાય છે.
ઓળખવાના મુખ્ય સંકેતો અને ચેતવણી (Red Flags)
- •UPI નો સૌથી મોટો નિયમ: પૈસા મેળવવા (Receive કરવા) માટે ક્યારેય પણ UPI PIN નાખવાની કે QR code સ્કેન કરવાની જરૂર પડતી નથી.
- •ગ્રાહક પોતાને આર્મી કે પોલીસ જવાન ગણાવે અને ઓળખ માટે નકલી આઈડી કાર્ડ મોકલે.
- •સામાનને જોયા કે ચકાસ્યા વિના જ તરત પૂરેપૂરા પૈસા એડવાન્સમાં મોકલવાનો આગ્રહ રાખવો.
જો ભોગ બન્યા હોવ તો તાત્કાલિક શું કરવું? (Immediate Steps)
પૈસા મેળવવા માટે ક્યારેય પણ તમારો UPI PIN દાખલ ન કરો. માત્ર તમારો UPI ID કે મોબાઈલ નંબર જ આપો.
જો પૈસા કપાઈ ગયા હોય, તો તાત્કાલિક 1930 પર કૉલ કરો અને બેંક એપમાં જઈને તે ટ્રાન્ઝેક્શન પર "Dispute" નોંધાવો.
ઠગના નંબર અને WhatsApp ચેટને સંચાર સાથી (Chakshu) પોર્ટલ પર તાત્કાલિક રિપોર્ટ કરો.
તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર નાણાકીય હેલ્પલાઇન:
ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા 24x7 સંચાલિત ટોલ-ફ્રી નંબર
સત્તાવાર સરકારી સંદર્ભ અને ફેક્ટ-ચેક
અસ્વીકરણ (Disclaimer): આ લેખ સામાન્ય નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે સ્વતંત્ર રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. અમે કોઈપણ સરકારી એજન્સીના સત્તાવાર પ્રતિનિધિ નથી. કોઈપણ ફરિયાદ માટે સીધા cybercrime.gov.in અથવા પોલીસ સાયબર સેલનો સંપર્ક કરો.