QR code स्कॅन करून 'पैसे मिळवा': OLX आणि ऑनलाइन खरेदीदारांचा UPI PIN ट्रॅप
संक्षिप्त माहिती (Quick Summary):
ऑनलाइन वस्तू विकणाऱ्यांशी भामटे ग्राहक बनून संपर्क साधतात आणि पैसे पाठवण्याच्या बहाण्याने QR code पाठवतात. पीडित व्यक्तीने कोड स्कॅन करून UPI PIN टाकताच खात्यात पैसे जमा होण्याऐवजी परस्पर कापले जातात.
Share this Warning with Family & Apartment Society
Protect senior citizens and neighbours by copying a ready-to-paste WhatsApp broadcast or printing a 1-page A4 notice board flyer.
ही फसवणूक कशी केली जाते? (How the Scam Works)
पीडित व्यक्ती एखादी जुनी वस्तू (उदा. सोफा, बाईक, लॅपटॉप) OLX किंवा फेसबुक मार्केटप्लेसवर विकण्यासाठी लिस्ट करते.
भामटा कसलीही घासाघीस न करता लगेच वस्तू खरेदी करण्यास तयार होतो आणि स्वतः आर्मी कॅम्प किंवा सरकारी कार्यालयात तैनात असल्याचा दावा करतो.
तो सांगतो की तो बँक खात्यातून थेट पैसे पाठवू शकत नाही, म्हणून WhatsApp वर एक QR code पाठवत आहे: 'हा गुगल पे किंवा फोनपेवर स्कॅन करा आणि तुमचा UPI PIN टाका, पैसे थेट तुमच्या खात्यात जमा होतील.'
पीडित व्यक्तीने विश्वास ठेवून आपला ४ किंवा ६ अंकी UPI PIN टाकताच, तिच्या खात्यातून पैसे लगेच कापले जाऊन भामट्याच्या खात्यात वर्ग होतात.
ओळखण्याचे मुख्य संकेत आणि धोक्याची चिन्हे (Red Flags)
- •UPI चा सर्वात मोठा नियम: पैसे मिळवण्यासाठी (Receive करण्यासाठी) कधीही UPI PIN टाकण्याची किंवा QR code स्कॅन करण्याची गरज नसते.
- •ग्राहकाने स्वतःला आर्मी किंवा पोलीस कर्मचारी सांगणे आणि बनावट ओळखपत्र पाठवणे.
- •वस्तू न पाहता किंवा न तपासताच लगेच संपूर्ण रक्कम आगाऊ (ॲडव्हान्स) पाठवण्याचा हट्ट करणे.
फसवणूक झाल्यास त्वरित काय करावे? (Immediate Steps)
पैसे स्वीकारण्यासाठी कधीही आपला UPI PIN टाकू नका. पैसे मागवण्यासाठी केवळ आपला UPI ID किंवा मोबाईल नंबर शेअर करा.
पैसे कापले गेले असल्यास, त्वरित 1930 वर कॉल करा आणि बँक ॲपमध्ये जाऊन त्या व्यवहारावर 'Dispute' नोंदवा.
भामट्याचा नंबर आणि WhatsApp चॅटची संचार साथी पोर्टलवरील 'Chakshu' सुविधेवर तक्रार करा.
तात्काळ राष्ट्रीय सायबर वित्तीय हेल्पलाइन:
गृह मंत्रालयाद्वारे (MHA) 24x7 चालवला जाणारा मोफत क्रमांक
अधिकृत सरकारी संदर्भ आणि फॅक्ट-चेक
अस्वीकरण (Disclaimer): हा लेख सर्वसामान्य नागरिकांना जागरूक करण्यासाठी स्वतंत्रपणे प्रकाशित केला आहे. आम्ही कोणत्याही सरकारी संस्थेचे अधिकृत प्रतिनिधी नाही. तक्रार निवारणासाठी थेट cybercrime.gov.in किंवा पोलीस सायबर सेलशी संपर्क साधावा.