ડિજિટલ અરેસ્ટ (Digital Arrest) અને UPI ફ્રોડથી સાવધાન રહો: છેતરપિંડીની નવી રીતો અને બચવાના ઉપાયો
ટૂંકી વિગત (Quick Summary):
સમગ્ર દેશમાં ઠગબાજો પોતાની જાતને પોલીસ, નાર્કોટિક્સ અથવા CBI અધિકારી ગણાવીને વીડિયો કૉલ પર 'Digital Arrest' નો ડર બતાવી રહ્યા છે અને UPI દ્વારા પૈસા પડાવી રહ્યા છે. ભારતીય કાયદામાં Digital Arrest જેવો કોઈ નિયમ કે જોગવાઈ નથી, તેથી ગભરાયા વગર સતર્ક રહો.
આ ચેતવણી તમારા પરિવાર અને હાઉસિંગ સોસાયટીમાં શેર કરો
વરિષ્ઠ નાગરિકો અને પડોશીઓને ઠગીથી બચાવવા માટે 1-ક્લિકમાં WhatsApp સંદેશ કૉપિ કરો અથવા A4 નોટિસ બોર્ડ પોસ્ટર પ્રિન્ટ કરો.
આ છેતરપિંડી કેવી રીતે થાય છે? (How the Scam Works)
પહેલું પગલું: ઠગ પોતાની જાતને કુરિયર કંપની, ટેલિકોમ અથવા પોલીસ અધિકારી ગણાવીને કૉલ કરે છે અને જણાવે છે કે તમારા આધાર કાર્ડ સાથે ગેરકાયદેસર પાર્સલ અથવા મની લૉન્ડ્રિંગનો કેસ જોડાયેલો છે.
બીજું પગલું: તેઓ નકલી પોલીસ સ્ટેશન કે સરકારી કચેરીનું બેકગ્રાઉન્ડ બનાવીને WhatsApp/Skype પર વીડિયો કૉલ જોડે છે અને 'Digital Arrest' નો ડર બતાવીને પરિવાર સાથે વાત કરતાં રોકે છે.
ત્રીજું પગલું: 'એકાઉન્ટ વેરિફિકેશન' અથવા તપાસ પૂર્ણ થાય ત્યાં સુધી ફંડ સુરક્ષિત રાખવાના બહાને તેઓ પીડિત પાસેથી પોતાના બેંક ખાતામાં RTGS અથવા UPI દ્વારા પૈસા ટ્રાન્સફર કરાવી લે છે.
ઓળખવાના મુખ્ય સંકેતો અને ચેતવણી (Red Flags)
- •વીડિયો કૉલ પર કલાકો સુધી બંધક બનાવી રાખવા અથવા 'Digital Arrest' ની ધમકી આપવી (ભારતીય કાયદામાં આવી કોઈ વ્યવસ્થા નથી).
- •કેસ રફે-દફે કરવા અથવા બેંક ખાતાની તપાસના નામે તાત્કાલિક પૈસા મોકલવા માટે ભારે દબાણ કરવું.
- •પૈસા મેળવવા કે રિફંડ માટે UPI PIN દાખલ કરવા અથવા QR code સ્કેન કરવા માટે કહેવું.
જો ભોગ બન્યા હોવ તો તાત્કાલિક શું કરવું? (Immediate Steps)
તરત જ ફોન કાપી નાખો—કોઈપણ અસલી પોલીસ કે તપાસ એજન્સી ક્યારેય વીડિયો કૉલ પર નિવેદન લેતી નથી કે ઓનલાઈન ધરપકડ કરતી નથી.
કોઈપણ અજાણી વ્યક્તિ સાથે OTP કે બેંક પાસવર્ડ શેર કરશો નહીં; પૈસા મેળવવા માટે ક્યારેય PIN ની જરૂર પડતી નથી.
છેતરપિંડી થાય તો 'ગોલ્ડન અવર' (પહેલા ૨-૩ કલાક) ની અંદર તાત્કાલિક 1930 પર કૉલ કરો જેથી તમારા પૈસા ફ્રીઝ કરાવી શકાય.
ઘટનાના પુરાવા અને સ્ક્રીનશૉટ સાથે cybercrime.gov.in પર તમારી સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવો.
તાત્કાલિક રાષ્ટ્રીય સાયબર નાણાકીય હેલ્પલાઇન:
ગૃહ મંત્રાલય (MHA) દ્વારા 24x7 સંચાલિત ટોલ-ફ્રી નંબર
સત્તાવાર સરકારી સંદર્ભ અને ફેક્ટ-ચેક
અસ્વીકરણ (Disclaimer): આ લેખ સામાન્ય નાગરિકોમાં જાગૃતિ લાવવા માટે સ્વતંત્ર રીતે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. અમે કોઈપણ સરકારી એજન્સીના સત્તાવાર પ્રતિનિધિ નથી. કોઈપણ ફરિયાદ માટે સીધા cybercrime.gov.in અથવા પોલીસ સાયબર સેલનો સંપર્ક કરો.